03/08/2011

Zomermaaldag 30 juli

Door Putterstoomgemaal

Weer:  Een grijze dag, geen zon, een beetje motregen en een temperatuur van 16 graden.

Vrijdagmiddag voorafgaand aan de maaldag hebben Harry en Rob de stoomketel  voor gestookt, dit duurt ongeveer 3 uur.

Zaterdagmorgen waren de vrijwilligers  Harry, Rob, Willem en Anton om 07.45 u. allemaal goed op tijd en uitgeslapen aanwezig.

We hadden alle tijd om de ketel rustig op te stoken naar 7,5 bar en om 10.55 u. hebben we de stoommachine gestart. Hij draaide weer rustig rond. Er was om 10 uur al een eerste bezoeker die wel twee uur gebleven is om naar onze uitleg te luisteren en foto’s te maken. Zijn hobby is modelbouwen van sleepboten en nu wil hij een stoommachine gaan bouwen.  Het Putter gemaal werd deze dag bezocht door een geïnteresseerd publiek dat de hele dag binnen kwam druppelen. Op deze dag hebben Rob, Harry en Anton aan de bezoekers uitleg gegeven over de werking van de stoomketel, stoommachine en het scheprad. Ook kinderen hebben weer kolen op het vuur gegooid, de meesten weten niets van dit zwarte goedje. De snoep trommel doet het ook altijd goed, de kinderen hebben moeite met een keuze te maken.

Het gemaal is een uniek historisch monument. Van de 800 gemalen, die in Nederland draaiden zijn er nog acht over die nog op stoom kunnen werken. Een van die gemalen is het Putterstoomgemaal. Het ligt in een uniek natuurgebied. Prachtig om over de Zeedijk achter het gemaal te fietsen of te wandelen. Met  prachtig uitzicht over de polder, met de mooie luchten en  het randmeer waar veel vogels o.a. ganzen, lepelaars, kievieten, reigers, grutto’s, zwanen  etc. hun buik vol eten en in de broedtijd hun eieren uitbroeden. Hanneke heeft daar mooie foto’s van in de expositie ruimte hangen. Ook zijn er onder de vrijwilligers twee vogelaars om de kennis van de bezoekers en de andere vrijwilligers te helpen verbreden. Het  Putterstoomgemaal zelf geeft onderdak aan de boerenzwaluw.

Willem had deze dag de leiding rond het gemaal. Hanneke, Marja en Kees hebben gezorgd voor de catering, koffie of thee en voor deze dag als extra hebben ze drie soorten pannenkoeken gebakken, naturel en met spek of appel.Een verrassing voor de bezoekers.

Al met al weer een geslaagde maaldag. We waren blij met de vrijwillige bijdrage van de bezoekers. 

Namens alle vrijwilligers,

Anton van de Burgt.

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
20/07/2011

Zomermaaldag 16 juli

Door Putterstoomgemaal

De weersverwachting gaf voor deze dag weinig hoop op een flink aantal bezoekers. Nadat de ketel vrijdagmiddag was opgestookt druppelde het op zaterdagochtend. Later op de dag werd het toch een soort droog en daar waren we blij mee.
Willem en Kees waren al vroeg uit de veren en de ketel lag klaar om op te stoken. Nou dat vuurtje stoken was aan Kees wel toevertrouwd, (zou het toch een pyromaan zijn)? Zo tegen half elf was de druk flink gestegen en kon de machine worden voorverwarmd. De eerste bezoekers waren er al, een vader en zoon vanaf camping Rabbit Hill. Kees had al bijna “tegen de rooie” gestookt en onder het toeziend oog van de vroege bezoekers maakte de machine zijn eerste omwentelingen om 11:00.
Nu er zoveel water gevallen was had het Waterschap het waterpeil in de polder in de nacht van vrijdag op zaterdag al 10 cm verlaagd. Wij “malen voor de prins”; hetgeen inhoud dat er geen nuttige arbeid verricht wordt door het gemaal. Het water wat door het scheprad wordt “uitgeslagen” wordt weliswaar 68 cm hoog opgevoerd maar stroomt ook weer terug.
De bezoekers druppelden gestaag binnen, waaronder een tweetal ex-zeevarenden waarvan een met zijn kleinzoon die inmiddels ook voor hetzelfde beroep, als Opa, gekozen had. Er gaan nog Hollandse jongens/meiden naar zee. Verder werden er nog een aantal oude boekwerken aangeboden, waaronder het “Stoombesluit”. Destijds bemoeide de overheid zich met een hoop zaken en vaardigde ondermeer de “Stoomwet” uit.
Marja zorgde voor lekkere broodjes, thee met chocolaatje, dus de inwendige mens werd niet vergeten.
De doorval; as en kooldeeltjes, werd nogmaals opgegooid, want ja, we zijn zuunig en zo heb je geen afval. Kortom alles volgens het boekje.
Na een niet al te drukke, maar wel leuke, draaidag werd de machine om 16:00 gestopt. Net daarvoor waren er nog twee bezoekers gearriveerd die de laatste “klappen” te zien kregen.

Co de Rijk.

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
23/06/2011

Nationale landschapdag 18 juni

Door Putterstoomgemaal

Er zat nog voldoende warmte in de ketel van de draaidag op maandag. Er is toen besloten om niet voor te stoken maar iets eerder op de zaterdag te gaan stoken. Zo gezegd zo gedaan. Door de harde wind was er voldoende trek op de ketel en om half elf genoeg druk om de machine te gaan voorwarmen. Deze gestart om elf uur. De weersverwachting voor deze dag was niet erg best, harde wind en buien. Dat was te merken, want de regen kwam met bakken uit de hemel. De verwachtingen wat aantal bezoekers was hierdoor niet erg hoog. Er zijn inderdaad minder bezoekers geweest dan andere draaidagen, maar het heeft wel de hele dag door gelopen. Sommige bezoekers hebben twee uur lang op het gemaal door gebracht, waren zeer geïnteresseerd en wilden alles weten. Juist doordat er minder bezoek was konden de vrijwilligers meer aandacht aan deze mensen geven, zo heeft elk nadeel zijn voordeel.  De ketel en machine hebben zich weer prima gedragen. Om vier uur het geheel gestopt en weggezet voor de volgende keer draaien. Alleen de ketel moet in de komende weken geveegd worden. De volgende draaidag is echter 16 juli dus wij hebben nog enige respijt.

Rob Bosman

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
14/06/2011

Een drukke maaldag op 2e Pinksterdag

Door Putterstoomgemaal

Zaterdag 11 juni is de ketel voorgestookt, op deze dag hebben we al veel bezoek gehad omdat het gemaal in een fietstocht opgenomen was.
Maandagmorgen, 2e Pinksterdag, zijn we om 8 uur begonnen met stoken. Een van de stokers was wat later maar dit was geen belemmering om tegen 10.30 voldoende druk te hebben om de machine voor te  verwarmen. Om 11.00 gestart en de machine draaide weer soepel.
Door de weersvoorspellingen, regenbuien en harde wind, waren wij gespannen of er publiek zou komen. Echter de weersvoorspellingen klopten niet helemaal en tot onze grote vreugde is er een grote aanloop geweest van publiek. Het was op een gegeven moment zelfs zo druk dat men buiten stond te wachten omdat het binnen helemaal vol stond met bezoekers die uitleg kregen. Leuke reacties waren er zoals die van een familie, waarvan de vrouw in het gezin was opgegroeid op een stoomgemaal in Lisse en nu een nostalgische  ervaring had.

Om 16.00 is de machine gestopt en hielden de vrijwilligers een voldaan gevoel over aan deze dag. Ook in de schuur was het aardig druk geweest. Ook was de catering voor de vrijwilligers weer geslaagd. Bedankt namens allen.

Rob Bosman

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
04/06/2011

Dauwtrappen langs het gemaal op Hemelvaartdag

Door Putterstoomgemaal

Prachtig weer was het. De vlag van Putten stond er met de noordoostenwind mooi bij. Hemelvaartdag is ook de dag van dauwtrappen, er was een route aangegeven in de Stentor die men kon fietsen. Een behoorlijk aantal heeft er aan deelgenomen, maar het was geen dauwtrappen, de fietsers kwamen wat laat op gang. Om ongeveer 11.00 uur de machine laten draaien, er was genoeg stoom (9 bar). De jonge heren stokers (Kees Hellinga en Jan van de Klok) hadden hun best gedaan, het vuur was aangestoken in de ketel om 08.20 uur. Na 11.00 uur kwam het bezoek opgang en het bleef de hele dag doorgaan, het was een goede maaldag met weer veel bekenden uit Putten. De stoommachine liep als een zonnetje en er waren natuurlijk veel lovende woorden over het gepoetste koper (messing), we hadden ook ons best gedaan om het ketelhuis en de machinekamer er mooi uit te laten zien. Het doet je goed als er zoveel positieve belangstelling is (van jong tot oud).. Hanneke was weer in haar element in de schuur en Marja deed daar niet voor onder, de catering voor de bezoekers en de vrijwilligers was weer uitstekend. Zo is deze maaldag met tot aan het laatst toe aanwezige bezoekers weer afgesloten en kunnen we terug zien op een geslaagde dag.

Willem van de Klok

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
04/06/2011

Uitstapje naar Dampffestival Hannover

Door Putterstoomgemaal

Op 28 mei zijn vijf van onze vrijwilligers, Jan Budding, Rob Bosman, Harry Weimer, Willem van de Klok en ondergetekende afgereisd naar Bochum om daar een aantal mooie stoommachines te bekijken en enigszins technisch bij te tanken. Het Dampffestival had plaatst bij het LWLindustriemuseum waarin zich een hele grote stoommachine bevindt. Deze stoommachine bediende de liften van de kolenmijn. Helaas was er geen stoomketel meer aanwezig, maar draaide deze machine op perslucht. Bij aankomst werden wij bij de ingang tegemoet gereden door een Stanley stoomauto. Nadat Jan Budding een praatje maakte met de eigenaar van deze stoomauto werden wij meegenomen voor een ritje door Bochum, een unieke ervaring!  Nadat wij een priverondleiding hadden gehad van Willem Leraar bij de enorme stoommachine hebben we de ruim veertig andere machines bekeken, waaronder een zaag/kloofmachine, enkele stoomwalsen, een bijna-solex en een uniek brandweercorps met een waterpomp op stoom. Onder het genot van een heerlijke Duitse currywurst met pommes konden wij luisteren naar het gepingel van een draaiorgel op stoom. Na een akkefietje tussen Jan Budding en een parasol hebben wij ons verder vermaakt op het terrein. Miniatuurbootjes op stoom en    andere kleine stoommachientjes waren ruimschoots aanwezig. Kortom: een dag waarop we veel gezien en geleerd hebben!

Hendri Speldekamp

 

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
16/05/2011

Nationale molen en gemalendag, onverwacht zonovergoten!

Door Putterstoomgemaal

Op vrijdag 13 mei  is er voorgestookt en de ketel weggezet volgens richtlijnen van de oudmachinist van het gemaal. Op zaterdag zijn we om 8 uur begonnen met stoken. Het wegzetten van de ketel had niet helemaal het beoogde effect, maar er zat nog wel druk en veel warmte in de ketel. Na een kwartier stoken begon de druk al op te lopen, dus konden wij het rustig aan doen. Vrijdag had al het koper een poetsbeurt gehad.

De eerste bezoekster was er al om half negen, nieuwsgierig geworden door de rookpluim uit de schoorsteen. Zij zag onze stoker van de dag met een groot trekijzer aan het werk en vond dat hij aardig furore kon maken als pizzabakker, zo bedreven was hij in het werken met dat ijzer. Net voordat er gestart zou worden kwam TV Putten langs voor wat opnames.

Vanaf 10 voor 11 draaide het machien en de hele dag is er erg veel bezoek geweest, mede doordat het gemaal een stempelpost van een georganiseerde fietstocht was en de onverwachte komst van een groep Kreidler (bromfietsmerk uit vervlogen tijden) liefhebbers, die het gemaal als rustplaats benutten. De voorspelde regen bleef gelukkig uit.

’s Middags  werd, in aanwezigheid van de pers, door de heemraad Evelien Blom  van het waterschap Vallei en Eem, in de schuur een informatiebord onthuld dat de polder Arkemheen nader belicht.

Om 16.00 het machien gestopt en afgesloten. Al met al een heel geslaagde draaidag, ook dankzij de steun van de dames in de schuur die onze bezoekers van een vers kopje koffie voorzagen en de bemanning van het gemaal van eten en drinken. Ook werd de pot voor een kleine bijdrage niet vergeten waar wij de gevers dankbaar voor zijn. Zo kunnen wij het gemaal draaiende houden.

Rob Bosman

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
26/04/2011

Tweede Paasdag, een prachtige maaldag.

Door Putterstoomgemaal

Om 07.00 uur opgestaan, keek in het weiland en Hendri was al aanwezig. Het was opmerkelijk rustig in de auto, maar even later tijdens het vlaggen ophangen was er beweging, hij had storingsdienst gehad en was opgeroepen om in Leusden een melkrobot te repareren. Hendri was goed op tijd, een stoker was dus aanwezig. Daarna Jan geroepen, het roepen lukte wel, ik kreeg reactie, maar geen beweging in Jan (zwaar weekend). Goede raad was duur, maar toen Hanneke om ongeveer 9.00 uur kwam had ik het volgende idee, zij ging Jan wakker maken met een heerlijke kus. Dat moest de oplossing zijn. De kus is wel gegeven, Jan was wakker maar nog niet paraat. Enige tijd later was er beweging en zowaar is hij de hele dag present geweest.

Het starten van het  opstoken van de ketel was wat verlaat en de temperatuur van het water was nog ongeveer 60 graden. Het gevolg was dat we niet om 11.00 uur gestart zijn maar het werd 11.10 uur, met een druk van ongeveer 5 bar. De rest van de dag hebben we gemiddeld met 5 a 6 bar stoomdruk gehad in de ketel. Het publiek was al vroeg aanwezig en tijdens de aanvang van het malen waren er ongeveer al 20 personen.

De stoommachine heeft uitstekend zijn werk gedaan en draaide weer als vanouds. Het mooie weer maakte de dag compleet. Het bezoekersaantal was zo rond de 250 personen, waaronder veel Puttenaren. De stokers hebben veel stokersdiploma’s uitgereikt aan de kinderen die kolen op het vuur mochten en durfden te gooien. Het was wel zweten geblazen in het ketelhuis, maar verschil moet er zijn tussen de stoker en de machinist (knecht en heer volgens het regelement). De verzorging van de interne mens door Marja was weer uitstekend en Hanneke was weer op haar plaats in de schuur. Aan het einde van de dag de ketel bijgevuld met water met behulp van de stoomvoedingspomp. Om 16.05 uur de machine gestopt met een stoomdruk van ruim 4 bar in de ketel. Zo is deze tweede paasdag een zeer geslaagde maaldag te noemen met enthousiaste bezoekers.

Willem van de Klok

Geplaatst in Nieuws | 1 Reactie
06/04/2011

Eerste draaidag 2 april, de start van het seizoen!

Door Putterstoomgemaal

Vanaf de Arlersteeg waren de wapperende vlaggen goed te zien op de eerste maaldag van het nieuwe seizoen. Dat het mooi weer zou worden was al voorspeld. De ketel was eerder in de week al voor gestookt en op 1 april was, succesvol, proefgedraaid. Voor de vrijwilligers betekende dat: later beginnen met mooi weer! Nu maar hopen op enthousiaste bezoekers.
Harry was ingedeeld als stoker maar miste wederom een aantal tanden. Stoken zonder een paar tanden had vroeger niets uitgemaakt maar nu het gemaal voor publiek draait kun je de mensen niet op geslis “trakteren”. Dus werd Willem gevraagd om te stoken. Willem werd daarbij geassisteerd door Kees.
De ketel werd opgestookt en weer op druk gebracht. Hoewel we altijd proberen rookloos te stoken, zou het voor de bezoekersaantallen beter zijn om een beetje te roken; dan zien de mensen dat er wat te doen is.
Hanneke was ondertussen aan het “studderen” met koffie en haar mooie foto’s in de “nieuwe” schuur.
Na het voorwarmen van de machine zijn we om 11:00 begonnen met malen. Bij het opstarten van de machine zijn altijd wel een paar (vroege) bezoekers aanwezig. Samen zien we dan de machine zacht sissend in beweging komen. Geweldig!
Nu ligt er sinds vorig jaar een dam op NAP hoogte in de bovenwaterloop van het gemaal. Als de machine begint te draaien wordt de kolk vol gemalen waarna de weerstand van het scheprad toeneemt. Het toerental zakt en je moet bijregelen. Dat maken deze bezoekers dan mee.
Gedurende de dag hebben Willem en Kees diverse stokersdiploma’s uitgereikt aan kinderen die kolen op het vuur hebben gegooid. De kinderen kregen ook meestal wel een lekker snoepje van de heren stokers hoewel dat, opvoedkundig gezien, misschien wat minder verantwoord is. We schrijven “heren” stokers hoewel dit in de vroegere hiërarchie niet het geval was. De machinist was de “meneer” en de stokers “arbeiders”. Putten is altijd een “boeren gemaal” geweest en ook nu hebben wij geen last van rangen en standen.
Gedurende de dag druppelden de bezoekers binnen. Hanneke en Hannah voorzagen de mensen van koffie en omdat Hanneke altijd een praatje voorhanden heeft zorgt ze dat de mensen het naar de zin hebben. Ook deze keer weer buitenlandse bezoekers en dan is het toch wel makkelijk dat we “wat over de grens” spreken. Deze buitenlandse bezoeker schonk ook nog twee boeken aan de Stichting Vrienden van het Putterstoomgemaal.
Als vrijwilliger werken we ons op zo’n maaldag echt niet over de kop (we praten wel veel) maar de inwendige mens heeft toch wel behoefte aan wat te eten. Marja bracht ons lekkere broodjes met ei en kruiden, daarna nog een rondje krentenbrood en wat te drinken, dus niets te klagen. Als je jong bent en nog niet bent uitgegroeid heb je behoefte aan wat meer dus had Kees nog een  “extra” vrachtje brood meegebracht uit de (nieuwe) polder.
Nadat we ‘s middags de laatste kolen hadden opgegooid en de ketel “leeg gedraaid” hebben is de hoofdstoom om 16:00 dichtgezet en konden we terugzien op een geslaagde dag.

Co de Rijk

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.
06/04/2011

Nieuw item op website putterstoomgemaal!

Door Putterstoomgemaal

Vanaf dit seizoen kunt u meegenieten van alle draaidagen. Elke draaidag wordt door een van de vrijwilligers beschreven, dit kunt u teruglezen op onze website.

Veel leesplezier!

Geplaatst in Nieuws | Laat een reactie achter.