Het Stoomgemaal

Putter StoomgemaalBijzonder erfgoed in ere hersteld

In 1976 werd het stoomgemaal een beschermd Rijksmonument. Vier jaar later is het complex door de huidige eigenaren aangekocht. De conditie van machinistenwoning en gemaal was op dat moment matig. In 2000 zijn vrijwilligers en eigenaren begonnen met de restauratie om dit bijzondere erfgoed te behouden. Het Putter Stoomgemaal herinnert ons aan de tijd waarin de wereld enorm veranderde door het gebruik van stoom. Met veel inzet en doorzettingsvermogen is men er in geslaagd het Putter Stoomgemaal in ere te herstellen en in 2006, na 35 jaar stilstaan, draaiend te tonen.

Klik hier voor een filmpje van het Putter Stoomgemaal.

Een wedstrijdbad vol water binnen 25 minuten

Hoe werkt een stoomgemaal eigenlijk? Als het water te hoog stond, moest het worden afgevoerd. Voordat het gemaal op volle kracht draait moet er eerst van water stoom gemaakt worden. In het ketelhuis staat de stoomketel, die met een vaste brandstof gestookt wordt. De stoom gaat door een leiding naar de stoommachine. Daarin zit een cilinder met een zuiger. De stoom heeft een hoge druk en duwt de zuiger in de cilinder weg. Hierdoor beweegt de zuiger heen en weer. Zo wordt de energie van de stoom omgezet in beweging. Het scheprad gaat draaien en het water wordt verplaatst naar het afvoerkanaal.

Het gemaal bestaat uit drie hoofdonderdelen, de ketel, de stoommachine en het scheprad. De huidige ketel is gebouwd in 1949. Het is een kolengestookte vlampijpketel met een maximale druk van 12 bar. Het rendement is ongeveer 70%. De rookgassen worden afgevoerd naar een 22 meter hoge schoorsteen.

De machine is in 1885 gebouwd. Het is een horizontale dubbelwerkende één-cilinder machine, met een vermogen 18 pk. De maximale werkdruk van de machine is 8 bar. Tussen de ketel en de machine is daarom en reduceer geplaatst. Het schoepenwiel wordt aangedreven via een dubbele tandwieloverbrenging met een totale reductie van 11,55 naar 1.

Het scheprad heeft een diameter van zes meter en twintig bladen 1,10 meter breed. De maximale capaciteit van het gemaal is 3.900 m3 per uur. Dat wil zeggen, het vult een 50 m zwembad met zes wedstrijdbanen in iets minder dan 25 minuten.

Wil je nog meer zien van het Putter Stoomgemaal? Klik op één van onderstaande links voor meer filmpjes:

Het Putter Stoomgemaal door Rob Klootwijk
Het Putter Stoomgemaal
Duo Leeghwater bij het Putter Stoomgemaal
Het Putter Stoomgemaal door Putten TV